خونریزی بینی یا «اپیستاکسی» یکی از شایعترین مشکلات گوش و حلق و بینی است که بسیاری از افراد حداقل یک بار در زندگی آن را تجربه میکنند. در بیشتر موارد خونریزی بینی خطرناک نیست، اما گاهی میتواند نشانه یک مشکل مهم باشد و نیاز به بررسی تخصصی داشته باشد.
در این مقاله با علت خونریزی بینی، روشهای قطع خونریزی در خانه، راههای پیشگیری و زمان مراجعه به پزشک آشنا میشوید.
⸻
خونریزی بینی چیست؟
داخل بینی شبکهای از رگهای خونی ظریف وجود دارد که به دلایل مختلف ممکن است پاره شوند و باعث خونریزی شوند. بیشتر خونریزیها از قسمت جلویی تیغه بینی ایجاد میشوند و معمولاً قابل کنترل هستند.
⸻
علت خونریزی بینی چیست؟
۱. خشکی مخاط بینی
شایعترین علت خونریزی بینی، بهخصوص در فصل سرما یا مناطق خشک، خشکی مخاط داخل بینی است. استفاده زیاد از بخاری، کولر یا هوای خشک میتواند باعث ترک خوردن مخاط و خونریزی شود.
۲. دستکاری بینی
خاراندن یا دستکاری بینی در کودکان و حتی بزرگسالان یکی از علتهای رایج خونریزی است.
۳. ضربه به بینی
ضربه، زمین خوردن یا حتی فین کردن شدید میتواند باعث پارگی رگهای بینی شود.
۴. آلرژی و سینوزیت
التهاب مزمن داخل بینی در آلرژی و سینوزیت ممکن است مخاط را حساس و مستعد خونریزی کند.
۵. انحراف تیغه بینی
در برخی افراد، انحراف بینی باعث خشک شدن یک سمت بینی و خونریزیهای مکرر میشود.
۶. فشار خون بالا
فشار خون کنترل نشده میتواند احتمال خونریزی بینی را افزایش دهد، بهخصوص در سنین بالاتر.
۷. مصرف داروهای رقیقکننده خون
داروهایی مانند آسپرین، وارفارین یا برخی داروهای قلبی ممکن است باعث طولانی شدن خونریزی شوند.
⸻
هنگام خونریزی بینی چه کار کنیم؟
اگر دچار خونریزی بینی شدید، این اقدامات را انجام دهید:
روش صحیح قطع خونریزی بینی
1. آرام باشید و بنشینید.
2. سر را کمی به جلو خم کنید.
3. قسمت نرم بینی را با انگشت فشار دهید.
4. حداقل ۱۰ تا ۱۵ دقیقه فشار را ادامه دهید.
5. میتوانید کمپرس سرد روی بینی یا گونهها بگذارید.
کارهایی که نباید انجام دهید
* سر را به عقب نبرید.
* بینی را مرتب چک نکنید.
* بعد از قطع خونریزی تا چند ساعت فین شدید انجام ندهید.
⸻
چه زمانی خونریزی بینی خطرناک است؟
در موارد زیر بهتر است سریعتر به پزشک مراجعه کنید:
* خونریزی بیشتر از ۲۰ دقیقه ادامه پیدا کند
* خونریزی شدید و مکرر باشد
* بعد از ضربه شدید به بینی ایجاد شود
* همراه با سرگیجه یا ضعف باشد
* بیمار داروی رقیقکننده خون مصرف کند
* خونریزی از هر دو سوراخ بینی شدید باشد
⸻
درمان پزشکی خونریزی بینی
بسته به علت خونریزی، درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:
سوزاندن رگ خونریزیدهنده
در موارد خونریزیهای مکرر، رگ مشخص شده با مواد شیمیایی یا کوتر بسته میشود.
تامپون یا پک بینی
اگر خونریزی شدید باشد ممکن است نیاز به گذاشتن پانسمان داخل بینی باشد.
درمان علت زمینهای
کنترل آلرژی، درمان سینوزیت، اصلاح انحراف بینی یا تنظیم فشار خون میتواند از تکرار خونریزی جلوگیری کند.
جراحی یا درمان اندوسکوپیک
در موارد نادر و شدید، ممکن است نیاز به اقدامات تخصصیتر توسط فوق تخصص سینوس و جراحی اندوسکوپیک بینی باشد.
⸻
راههای پیشگیری از خونریزی بینی
* مرطوب نگه داشتن داخل بینی با سرم شستشو
* استفاده از دستگاه بخور در هوای خشک
* پرهیز از دستکاری بینی
* کنترل آلرژی
* مصرف کافی آب
* پرهیز از فین شدید
⸻
خونریزی بینی در کودکان
خونریزی بینی در کودکان معمولاً خوشخیم است و اغلب به دلیل خشکی یا دستکاری بینی ایجاد میشود. اگر خونریزی مکرر باشد یا همراه با کبودی بدن دیده شود، بررسی پزشکی لازم است.
⸻
سوالات رایج درباره خونریزی بینی
آیا خونریزی بینی نشانه فشار خون بالاست؟
گاهی بله، مخصوصاً در افراد مسن یا کسانی که فشار خون کنترل نشده دارند.
آیا خونریزی بینی خطرناک است؟
بیشتر مواقع خیر، اما خونریزیهای شدید یا مکرر باید بررسی شوند.
برای جلوگیری از خونریزی بینی چه کنیم؟
مرطوب نگه داشتن بینی و درمان علت زمینهای مهمترین اقدامات هستند.
⸻
جمعبندی
خونریزی بینی معمولاً مشکل خطرناکی نیست، اما اگر تکرار شود یا شدید باشد باید توسط پزشک گوش و حلق و بینی بررسی شود. تشخیص علت اصلی و درمان مناسب میتواند از عود مجدد جلوگیری کند.
اگر دچار خونریزیهای مکرر بینی هستید یا خونریزی شما به راحتی کنترل نمیشود، مراجعه به متخصص گوش، حلق و بینی توصیه میشود
